W 2021 r. codziennie prawie 100 gospodarstw likwidowało hodowlę świń!

Według informacji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z 30 listopada 2021 r. w Polsce zarejestrowane były 72 134 stada trzody chlewnej. W porównaniu z początkiem 2021 r. ich liczba zmniejszyła się o ponad 31,5 tys., tj. o 30,4 proc., zaś w porównaniu z końcem 2019 r. spadła o prawie 40 proc.

W 2021 r. codziennie w Polsce ubywało średnio po 96 stad trzody. Najbardziej dramatyczna sytuacja panowała w pierwszym kwartale 2021 r., kiedy likwidowano nawet 250 stad. Od kwietnia br. trend ten wyraźnie spowolnił i każdego dnia ubywało średnio około 35 stad, tj. ponad tysiąc miesięcznie.

Podstawowym powodem likwidacji hodowli była nieopłacalność produkcji oraz rozprzestrzeniająca się epidemia afrykańskiego pomoru świń (ASF). ASF dotknął w tym roku zwłaszcza regiony takie, jak Wielkopolska, Podkarpacie, woj. lubelskie i łódzkie.

Tabela 1 Zmiana w hodowli trzody chlewnej w Polsce w latach 2019-2021

Data

Liczba stad

Spadek w proc.

31.12.2019 = 100

6.01.2021 = 100

31.12.2019

119 784

0,0

30.06.2020

109 646

-8,5

6.01.2021

103 659

-13,5

0,0

7.04.2021

80 788

-32,6

-22,1

16.08.2021

76 729

-35,9

-26,0

30.11.2021

72 134

-39,8

-30,4

Źródło: ARiMR, obliczenia własne

Najważniejszym regionem hodowli świń w Polsce jest Wielkopolska (25,3 proc. pogłowia), choć jej znaczenie zmniejszyło się wraz z drastycznym spadkiem pogłowia w 2021 r. Jeszcze na początku 2021 r. województwo miało ponad 28 proc. udziału w całkowitym pogłowiu trzody w Polsce. W ostatnich miesiącach spadł także udział woj. łódzkiego. Wynosił on na koniec listopada br. 10,1 proc., podczas gdy w połowie 2020 r. było to 11,4 proc. W tym czasie z 12,6 proc. do 13,3 proc. wzrósł natomiast udział Mazowsza. Na uwagę zasługuje woj. warmińsko-mazurskie, którego udział w krajowym pogłowiu trzody i produkcji wieprzowiny systematycznie rośnie, co jest wyłączną zasługą powstających w tym regionie profesjonalnych hodowli.

Wykres 1 Udział poszczególnych województw w pogłowiu trzody według stanu z 30 listopada 2021 r. (w proc.)

Źródło: ARiMR, obliczenia własne

W 2021 r. hodowcy generalnie likwidowali stada trzody chlewnej, niezależnie od ich wielkości. Najmniejszy spadek (14,5 proc.) odnotowano na Podlasiu, największy na Lubelszczyźnie (49,3 proc.).

Widoczna jest jednak pewna prawidłowość – zamykano głównie najmniejsze hodowle. Od stycznia do końca listopada zniknęła np. ponad połowa mikrostad do pięciu świń. W przypadku największych hodowli (ponad 1000 świń) ubyło ich w skali Polski 6,6 proc., choć w niektórych regionach przybywało. Powodem likwidacji były także decyzje administracyjne dotyczące hodowli w strefach zagrożonych i zapowietrzonych stad, które nie spełniały wymogów bioasekuracji.

Tabela 2 Zmiana liczby stad trzody chlewnej od 6 stycznia do 30 listopada 2021 r. (w proc.)

Liczba świń w stadzie

do 5

od 6 do 10

101-1000

pow. 1000

Ogółem

podlaskie

-24,9

-19,8

-6,5

4,5

-14,5

kujawsko-pomorskie

-20,7

-16,6

-13,1

1,2

-14,7

małopolskie

-32,3

-18,7

-8,6

11,1

-19,0

świętokrzyskie

-35,2

-20,7

-14,8

-15,2

-20,0

warmińsko-mazurskie

-50,2

-24,1

-18,9

-13,0

-21,3

śląskie

-43,6

-30,6

-4,4

5,0

-23,9

pomorskie

-43,2

-28,4

-13,0

3,2

-24,1

zachodniopomorskie

-40,7

-20,5

-18,8

-3,3

-26,1

opolskie

-51,4

-42,2

-12,3

-1,9

-27,5

podkarpackie

-35,9

-30,4

-25,9

-13,3

-28,4

mazowieckie

-52,5

-38,5

-15,3

-4,0

-31,7

łódzkie

-54,3

-46,7

-16,3

-13,4

-33,4

lubuskie

-36,6

-39,8

-35,4

-10,0

-35,0

wielkopolskie

-61,6

-46,4

-20,4

-12,9

-35,7

dolnośląskie

-46,6

-48,0

-15,8

-14,3

-36,9

lubelskie

-68,4

-48,6

-8,8

9,6

-49,3

Polska

-50,3

-37,3

-16,1

-6,6

-30,4

Źródło: ARiMR, obliczenia własne

Na koniec listopada 2021 r. całkowite pogłowie trzody w Polsce wyniosło zaledwie 9,9 mln sztuk, tj. było aż o 1,36 mln mniejsze (o 12,1 proc.) w porównaniu z początkiem roku. Jest to najniższy poziom pogłowia od około 70 lat.

Największy wpływ na to miał dramatycznie duży spadek pogłowia w Wielkopolsce. W 2021 r. stado trzody w tym regionie zmniejszyło się niemal o 666 tys. sztuk, tj. aż o 21 proc. O niemal 223 tys. sztuk świń mniej w porównaniu z początkiem 2021 r. było na koniec listopada br. w Łódzkiem (spadek o 18,2 proc.), a o ponad 135 tys. mniej na Mazowszu (-9,3 proc.).

Tylko w trzech województwach pogłowie trzody chlewnej zwiększyło się: w lubuskim o 4,4 proc., opolskim (1,9 proc.) i pomorskim (0,6 proc.). Przyrost pogłowia w tych regionach nie ma jednak większego znaczenia dla sytuacji w całej Polsce ze względu na nieduży udział wskazanych województw w hodowli. Warto zwrócić uwagę też na Podlasie, w którym pogłowie trzody w listopadzie 2021 r. utrzymywało się na podobnym poziomie co w styczniu br. Region ten był pierwszym w kraju, który zmagał się z problemem ASF (obecnie ta choroba występuje w innych częściach kraju).

Tabela 3 Pogłowie trzody chlewnej w Polsce w 2021 r.

Stan na dzień

Zmiana

w sztukach

w sztukach

w proc.

6.I.2021

30.11.2021

od 6 I do 30 XI 2021

dolnośląskie

194 002

173 515

-20 487

-10,6

kujawsko-pomorskie

1 168 630

1 084 019

-84 611

-7,2

lubelskie

488 135

428 166

-59 969

-12,3

lubuskie

196 534

205 148

8 614

4,4

łódzkie

1 223 775

1 000 861

-222 914

-18,2

małopolskie

143 712

134 888

-8 824

-6,1

mazowieckie

1 449 167

1 313 773

-135 394

-9,3

opolskie

410 612

418 580

7 968

1,9

podkarpackie

160 655

126 604

-34 051

-21,2

podlaskie

350 749

348 107

-2 642

-0,8

pomorskie

657 231

661 006

3 775

0,6

śląskie

253 804

239 426

-14 378

-5,7

świętokrzyskie

239 701

209 086

-30 615

-12,8

warmińsko-mazurskie

668 899

598 611

-70 288

-10,5

wielkopolskie

3 175 000

2 509 004

-665 996

-21,0

zachodniopomorskie

486 094

455 702

-30 392

-6,3

Ogółem

11 266 700

9 906 496

-1 360 204

-12,1

Źródło: ARiMR, obliczenia własne

Skutkiem zmian rynkowych jest postępująca koncentracja w hodowli trzody chlewnej. Systematycznie spada udział najmniejszych stad. Na koniec listopada 2021 r. w Polsce było już tylko nieco ponad 12 tys. mikrostad (do pięciu świń). Choć stanowiły one niemal 17 proc. wszystkich hodowli to utrzymywano w nich zaledwie 0,3 proc. krajowego pogłowia.

Jednocześnie w największych stadach liczących ponad tysiąc świń, których w Polsce na koniec listopada było jedynie 1940 (2,7 proc. wszystkich) utrzymywano ponad 5 mln sztuk trzody, tj. 50,8 proc. pogłowia.

Tabela 4 Pogłowie trzody w podziale na wielkość gospodarstw (stan na 30 listopada 2021 r.)

Liczba świń w stadzie

Liczba świń

Liczba stad

Udział w proc.

w sztukach

w liczbie świń

w liczbie stad

do 5

32 407

12 109

0,3

16,8

6-10

69 083

8 618

0,7

11,9

11-15

101 440

7 937

1,0

11,0

16-20

94 788

5 294

1,0

7,3

21-30

199 715

7 976

2,0

11,1

31-40

178 976

5 077

1,8

7,0

41-50

162 269

3 578

1,6

5,0

51-100

597 095

8 464

6,0

11,7

101-1000

3 439 696

11 141

34,7

15,4

ponad 1000

5 031 027

1 940

50,8

2,7

Ogółem

9 906 496

72 134

100

100

Źródło: ARiMR, obliczenia własne

Ostatnie dane ARiMR pokazują, że średnio w jednym stadzie hoduje się w Polsce 137 świń. Tylko w porównaniu z końcem 2020 r. wielkość stada zwiększyła się o ponad 25 proc., w porównaniu z końcem 2019 r. wzrosła o ponad 52 proc., a z 2002 r. ponad pięciokrotnie. Pomimo tych zmian w porównaniu z niektórymi krajami Europy Zachodniej hodowla świń w Polsce jest jednak mocno rozdrobniona. Przykładowo w Niderlandach średnia wielkość stada trzody to ponad 2,7 tys. sztuk, a w Danii ponad 3,7 tys. sztuk.

Wykres 2 Przeciętna liczba świń w jednym stadzie w Polsce (w sztukach)

Wyrażamy zgodę się na publikację całości lub części materiału z zastrzeżeniem wskazania źródła.

Źródło: ARiMR, obliczenia własne

 

 

 

 

swiezabazylia.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *