Sektor drobiowy w UE ustanawia globalne standardy

W ostatnich latach konsumenci zwracają coraz większą uwagę na sposób, w jaki produkowana jest żywność. Obserwuje się również coraz silniejszy nacisk na dobrostan zwierząt i zrównoważoną produkcję. Europejski sektor mięsa drobiowego jest dobrze przygotowany, aby odpowiedzieć na te oczekiwania. Już dziś może się poszczycić procesem produkcji, który spełnia bardzo surowe normy unijne obowiązujące na przestrzeni całego łańcucha produkcji żywności „ od pola do stołu”. Branża nie ustaje w działaniach na rzecz ciągłej poprawy warunków produkcji w zakresie ochrony zasobów i dobrostanu zwierząt. Dotychczasowe osiągnięcia sektora drobiowego w tym obszarze są imponujące: obecne normy mające zastosowanie do mięsa drobiowego w UE należą do jednych z surowszych na świecie. Poniżej przedstawiono krótki przegląd istotnych aspektów łańcucha dostaw mięsa drobiowego w UE:

  1. Dobrostan zwierząt – cel, który wiąże się z wieloma obowiązkami

UE uznaje dobrostan zwierząt za jeden ze swoich priorytetów. Powszechnie stosowane normy oparte na naukowych podstawach mają na celu zapewnienie, aby hodowla drobiu spełniała te same minimalne wymagania we wszystkich państwach członkowskich. Z uwagi na fakt, że hodowla kurcząt brojlerów stanowi prawie 87% europejskiej produkcji, konieczne było ustanowienie bardziej szczegółowych przepisów w tym obszarze.

  1. Kurniki – wiele parametrów składa się na środowisko przyjazne dla zwierząt

W UE drób rzeźny jest hodowany w dużych stadach w systemie podłogowym, a nie, jak się często zakłada, w systemie klatkowym. Chów podłogowy daje ptakom możliwość swobodnego poruszania się i pozwala na wyższą ekspresję ich naturalnych zachowań takich jak dziobanie, drapanie i kąpiele piaskowe. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w UE, kurczęta brojlery mogą być utrzymywane w kurnikach, w których maksymalne zagęszczenie obsady nie przekracza 33 kg/m2. Ten poziom zagęszczenia hodowli jest osiągany dopiero w ostatniej fazie chowu. Zgodnie z Dyrektywą Rady 2007/43/WE, maksymalne dopuszczalne zagęszczenie hodowli może zostać zwiększone do 42 kg/m2

Wszystkie kurczęta przebywające w kurnikach mają zapewniony stały dostęp do wody pitnej i paszy. Podłoga jest wyłożona naturalną ściółką, a sztuczne oświetlenie umożliwia zachowanie naturalnego rytmu dnia i nocy. Prowadzony w sposób ciągły elektroniczny monitoring takich parametrów jak cyrkulacja powietrza, zawartość pyłu w powietrzu, wilgotność oraz jakość powietrza ma na celu zapewnienie utrzymania zwierząt w warunkach odpowiednich dla ich gatunku.

Fachowa wiedza i kompetencje to główne priorytety

Dobrostan zwierząt jest dla hodowcy priorytetem. Odpowiedzialne obchodzenie się ze zwierzętami oraz głęboka wiedza poparta wieloletnim doświadczeniem to główne czynniki mające decydujący wpływ na poziom dobrostanu zwierząt. Hodowcy co najmniej dwa razy dziennie przeprowadzają przegląd stada i zapisują wszystkie istotne parametry.

Surowe przepisy obowiązują również w zakresie utrzymania higieny w kurnikach: wszystkie kurniki muszą być regularnie i dokładnie czyszczone oraz poddawane dezynfekcji.

  1. Pasza – podstawa dobrej jakości mięsa

W myśl przepisów UE dotyczących odpowiedniej kondycji zwierząt, zwierzęta muszą otrzymywać paszę odpowiednią dla ich gatunku i wieku. Prawidłowe karmienie leży również w interesie konsumenta, ponieważ ma znaczący wpływ na jakość mięsa. Instytucje unijne regularnie monitorują produkcję i przechowywanie surowców na różnych etapach łańcucha produkcyjnego.

Pasze dla zwierząt oparte są głównie na składnikach roślinnych takich jak pszenica, kukurydza i soja. Ponadto zatwierdzono szereg dodatków paszowych obejmujących m.in. witaminy i minerały, które mają za zadanie poprawić jakość paszy, tym samym przyczyniając się do poprawy dobrostanu zwierząt.

  1. Dobrostan zwierząt i opieka weterynaryjna – dobrostan zwierząt na pierwszym miejscu

Przegląd wszystkich ptaków w stadzie prowadzony jest dwa razy dziennie. Wszelkie zmiany warunków otoczenia i przeprowadzone regulacje, takie jak na przykład zmiany temperatury otoczenia muszą być w pełni zarejestrowane. W przypadku antybiotyków, należy wyraźnie zaznaczyć, że nie są one nigdy podawane zwierzętom w celach profilaktycznych, ale wyłącznie w przypadkach stwierdzenia choroby u ptaków – oraz wyłącznie z przepisu lekarza weterynarii. Antybiotykoterapia jest niezbędna w leczeniu chorych zwierząt i ma zadanie nie dopuścić do dalszego pogorszenia stanu ich kondycji. Sektor drobiowy w UE jest zaangażowany na rzecz odpowiedzialnego stosowania antybiotyków, co oznacza ich podawanie w ilości tak małej jak to możliwe, ale konieczne w trosce o zapewnienie dobrostanu zwierząt.

Polska branża drobiarska już od lat dba o zrównoważony rozwój w czasie zmian klimatycznych, dbając jednocześnie o jak najwyższą jakość mięsa drobiowego. Przykładem takich działań jest zaproponowana Deklaracja polskiej branży drobiarskiej w zakresie racjonalnego stosowania przeciwdrobnoustrojowych produktów leczniczych weterynaryjnych w hodowli i chowie drobiu z grudnia 2019 roku. W sytuacji, gdy antybiotykoterapia jest konieczna, analogicznie jak w przypadku podawania innych leków, po zakończonym leczeniu, przed ubojem ptaków, konieczne jest zachowanie odpowiedniego okresu karencji. Jest to czas niezbędny na usunięcie składników aktywnych antybiotyku z organizmu, mający na celu zapewnienie, że śladowe ilości leku nie będą wykrywane w mięsie.

W przypadku wystąpienia ognisk wysoce zakaźnych chorób, takich jak grypa ptaków, kompleksowe plany interwencyjne UE przewidują wczesne wykrywanie, prowadzenie kontroli oraz wdrażanie środków zapobiegających zakażeniu. Każde Państwo Członkowskie ocenia ryzyko indywidualnie i zarządza odpowiednie środki. Obejmują one głównie różne metody kontroli mające na celu ograniczenie przepływu towarów i osób w strefach zamkniętych i zapobieganie rozprzestrzenianiu się choroby. Ponadto w całym łańcuchu produkcyjnym wprowadzane są zaostrzone środki bezpieczeństwa biologicznego.

Stosowanie hormonów stymulujących wzrost jest surowo zakazane w całej UE, a przestrzeganie powyższego zakazu jest regularnie sprawdzane metodą losowego pobierania próbek.

  1. Transport – wysokie standardy gwarancją bezstresowego transportu do ubojni

Istnieją również wytyczne w zakresie transportu ptaków z fermy hodowlanej do ubojni. Na przykład, zwierzęta muszą być w dobrej kondycji, należy zapewnić im odpowiednią przestrzeń oraz stosować się do przepisów określających maksymalny czas transportu. Co do zasady, czas trwania podróży nie powinien przekraczać 12 godzin.

Kolejnym czynnikiem mającym decydujący wpływ na dobrostan zwierząt jest fachowa wiedza personelu i odpowiedzialne zachowanie w toku codziennej produkcji.

  1. Ubój i przetwórstwo – surowe wymogi w zakresie higieny i etykietowania zapewniają wysokie bezpieczeństwo produktu

W całym procesie, od uboju do dalszego przetwarzania i wprowadzania do obrotu, obowiązują surowe przepisy w zakresie higieny: każde pomieszczenie i wszystkie urządzenia muszą spełniać wysokie standardy. Przedsiębiorstwa są zobowiązane do stosowania procedur opartych na HACCP. Przestrzeganie wymogów dotyczących dobrostanu i higieny zwierząt jest weryfikowane przez urzędowego lekarza weterynarii, który przeprowadza liczne kontrole przed i po uboju.

Przed ubojem wszystkie zwierzęta są ogłuszane, aby oszczędzić im zbędnego bólu, cierpienia, stresu lub niepokoju. Obecny przez cały dzień na terenie ubojni urzędowy lekarz weterynarii wspólnie ze swoimi asystentami nadzoruje procedurę uboju.

Ponadto każda jednostka opakowania zawierająca schłodzone lub zamrożone mięso przed opuszczeniem ubojni lub zakładu przetwórczego podlega obowiązkowi etykietowania, co zapewnia możliwość jej identyfikacji.

  1. Zrównoważony rozwój – środki mające na celu ochronę cennych zasobów ekologicznych

Europejscy hodowcy drobiu przywiązują dużą wagę do kwestii zapewnienia, w pełnym możliwym zakresie, ochrony zasobów naturalnych takich jak woda, gleba i czyste powietrze.

Działania prowadzone są w oparciu o unijną dyrektywę w sprawie emisji przemysłowych, która przewiduje surowe przepisy na potrzeby kontrolowania maksymalnego poziomu emisji do środowiska w sektorze produkcji mięsa drobiowego. Wymogi te dotyczą zarówno ferm hodowlanych, jak i ubojni.

Ponadto sektor drobiowy w UE stale poszukuje sposobów na ograniczenie wpływu produkcji na środowisko naturalne i wykorzystuje aktualne odkrycia naukowe i nowoczesne technologie zmierzające do bardziej zrównoważonego rozwoju.

  1. Wykorzystanie powierzchni i zużycie energii elektrycznej – nowoczesne technologie umożliwiają oszczędności

Oddziaływanie produkcji mięsa drobiowego na środowisko jest nieporównywalnie mniejsze w porównaniu z wieloma innymi produktami spożywczymi. Wynika to między innymi z optymalnego poziomu współczynnika konwersji paszy, co przekłada się na obniżenie emisji gazów cieplarnianych. Z jednego kilograma paszy można uzyskać 1,4 kilograma mięsa z kurcząt i 2,6 kilograma mięsa z indyka. Ponadto powierzchnia potrzebna do wyprodukowania jednego kilograma mięsa z kurcząt wynosi zaledwie osiem metrów kwadratowych.

Producenci drobiu w UE stale pracują nad rozwojem dodatkowych metod mających na celu zminimalizowanie zużycia energii w gospodarstwach hodowlanych, korzystając przy tym z technologii sterowania wspomaganych komputerowo. Wiele ferm hodowlanych wytwarza samodzielnie energię elektryczną na własne potrzeby, wykorzystując instalacje fotowoltaiczne lub biogazowe.

  1. Ochrona powietrza i wody – korzystny ślad węglowy i świadome unikanie zanieczyszczania środowiska

W porównaniu z innymi produktami żywnościowymi emisja dwutlenku węgla związana z produkcją mięsa drobiowego jest bardzo niska. Na jeden kilogram konwencjonalnego mięsa drobiowego wytwarzane jest zaledwie 4,22 kilograma CO2.

Globalna intensywność emisji w podziale na produkty w przeliczeniu na kilogram białka1Źródło: http://www.fao.org/gleam/results/en/

Drób prezentuje się również korzystniej w porównaniu z innymi rodzajami mięs pod względem ilości wody zużywanej do produkcji – do wyprodukowania jednego kilograma mięsa drobiowego potrzeba od 2390 do 3900 litrów wody. Ze swojej strony unijni producenci drobiu przez cały czas podejmują starania na rzecz jeszcze efektywniejszego wykorzystania cennego zasobu, jakim jest woda.

Emisja amoniaku w produkcji mięsa drobiowego jest zjawiskiem nie do uniknięcia, chociaż jej poziom jest znacznie niższy niż w przypadku innych sektorów produkcji rolnej. Europejscy hodowcy przeciwdziałają nadmiernej ekspozycji poprzez odpowiednie karmienie zwierząt, zapewnienie wystarczającej ilości ściółki, a także zoptymalizowany dopływ powietrza.

Stosowany jako nawóz, obornik drobiowy (pomiot ptasi) poprawia właściwości gleby. Wynika to głównie z jego wysokiej zawartości azotu. Do wzbogacenia gleby dochodzi z chwilą, gdy rozpuszczony w wodzie amoniak przekształca się w glebie w azotan, będący bogatym składnikiem odżywczym dla roślin.

Odchody drobiu są zatem cenną alternatywą dla nawozów sztucznych. Europejscy hodowcy / rolnicy zapewniają, że do gleby wprowadzana jest wyłącznie taka ilość nawozu, jaką rośliny są w stanie wchłonąć.

  1. Znakowanie – System Gwarantowanej Jakości Żywności (QAFP)

QAFP – system gwarantujący jakość m.in. mięsa drobiowego, która jest wynikiem szczegółowych obowiązków producentów żywca, gwarantujących cechy charakterystyczne w procesie produkcji.

S ystem Gwarantowanej Jakości Żywności– QAFP (Quality Assurance for Food Products) – został opracowany w 2009 roku z inicjatywy Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego, organizacji zrzeszającej przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży mięsnej. Założenia Systemu QAFP opracowali naukowcy z wiodących ośrodków akademickich w Polsce we współpracy z praktykami i ekspertami z branży mięsnej.

1 Wartości dla wszystkich towarów są podane w przeliczeniu na białko. Średnie są obliczane w skali globalnej i odzwierciedlają wartości zagregowane dla poszczególnych systemów produkcji i stref agroekologicznych.

Krajowa Rada Drobiarstwa – Izba Gospodarcza

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *