Nowoczesne technologie siewu zbóż

Nowoczesne agregaty uprawowo – siewne wykonują uprawę roli i siew w jednym przejeździe.

Zastosowanie nowych technologii uprawy i siewu daje możliwość zmniejszenia zużycia paliwa i nakładów robocizny oraz skrócenia czasu na wykonanie niezbędnych prac polowych w porównaniu z tradycyjnymi metodami.

Rośnie zainteresowanie uprawą konserwującą

Zwiększone zainteresowanie krajowych producentów zbóż technologiami bezpłużnymi spowodowane jest między innymi ciągłym wzrostem w ostatnich latach cen paliw oraz zmniejszającą się opłacalnością produkcji roślinnej. Korzyści ze stosowania uprawy konserwującej (zachowawczej) w pierwszej kolejności zostały zauważone przez dużych producentów rolnych, u których występowały dogodne warunki glebowe do wdrożenia takiego systemu. Zainteresowanie to zwiększa się również pod wpływem poszerzającej się rok rocznie oferty narzędzi i maszyn do uprawy bezpłużnej, co można zaobserwować na krajowych i regionalnych wystawach rolniczych. Produkowane obecnie środki techniczne pozwalają na bardziej dokładną obróbkę roli oraz na precyzyjne umieszczanie nasion i nawozów mineralnych w glebie. Siewniki wykorzystywane w systemach uprawy bezpłużnej lub w siewie bezpośrednim są przede wszystkim cięższe w porównaniu do tradycyjnych siewników uniwersalnych. Maszyny te posiadają na wyposażeniu elementy robocze, które mają możliwość cięcia słomy, łodyg lub mulczu. Redlice wysiewające nasiona w glebę są dostosowane do umieszczania nasion na żądanej głębokości pomimo grubej warstwy mulczu zalegającej na powierzchni pola.

Siew w systemach uprawy uproszczonej

Uprawę konserwującą można prowadzić w wielu różnych wariantach z wykorzystaniem różnych narzędzi czy agregatów uprawowych – wykonując tylko zabiegi uprawowe (rozłożone w czasie) lub łącząc zabiegi uprawowe z opryskiem herbicydami o działaniu tatalnym. Siewniki wykorzystywane w tym systemie uprawy roli zwykle połączone są z sekcją narzędzi doprawiających, dlatego często nazywane są też agregatami uprawowo-siewnymi. Wyposażane są one najczęściej w talerzowe redlice wysiewające, które nie zapychają się resztkami roślinnymi podczas pracy. Ponadto redlice tego typu siewników charakteryzują się szerokim zakresem regulacji nacisku na powierzchnię pola, aby niezależnie od warunków na nim panujących mogły umieszczać nasiona na wymaganą głębokość. Zbiorniki na nasiona w tego typu siewnikach posiadają duże pojemności sięgające kilku tysięcy litrów. Producentów tego typu siewników lub agregatów uprawowo-siewnych jest wielu i to zarówno krajowych jak i zagranicznych. Uzyskiwane aktualnie wyniki badań zarówno krajowych jak i zagranicznych, potwierdzają możliwości stosowania uproszczeń i technologii bezpłużnych w uprawie zbóż.

Siew pasowy (strip till)

Siew pasowy jest systemem uprawy polegającym na spulchnieniu tylko wąskiego kilkucentymetrowego pasa roli w rzędzie, gdzie zostają wysiane nasiona i jednocześnie podany nawóz, a boczne pasy gleby (międzyrzędzia) pozostają nieuprawione. Dłuto uprawowe spulchnia glebę na głębokość około 20-25cm i jednocześnie aplikowany jest nawóz wieloskładnikowy na jednej lub dwóch głębokościach (w zależności o rozwiązań konstrukcyjnych siewnika).Taka technologia siewu łączy w sobie zalety konwencjonalnej uprawy gleby z korzyściami siewu bezpośredniego. Tym samym jest to też skuteczna metoda ochrony gleby przed erozją, ponieważ na części powierzchni pola pozostaje ścierń oraz pocięta słoma.

Siew bezpośredni

bezpośredni (uprawa zerowa) jest skrajnym sposobem uproszczenia i polega na wysianiu nasion w glebę nieuprawioną. Taka technika siewu budzi ostatnio coraz większe zainteresowanie, ale w Polsce jest wykonywana na około 1% powierzchni obsiewanych gruntów. W tej technologii przed siewem jest wykonywany oprysk pola herbicydem totalnym (zawierającym glifosat) w celu zniszczenia samosiewów rośliny przedplonowej i chwastów. Ważnym elementem w tej technologii jest również pozostawianie na powierzchni pola resztek pożniwnych rośliny przedplonowej jako mulczu. Słoma powinna być dokładnie pocięta na odcinki długości około 10 cm i równomiernie rozprowadzona na powierzchni pola. Pozostawienie przykrytej słomą nieuprawionej powierzchni gleby skutecznie chroni ją przed erozją wodną i wietrzną. Do siewu nasion koniecznym jest zastosowanie specjalistycznego siewnika z dużym naciskiem na redlicę.

Pojedynczy wysiew nasion zbóż

Nowatorską technikę dozowania nasion podczas siewu zbóż polegającą na ich pojedynkowaniu wdrożyła forma Horsch. Rozwiązanie to może być stosowane w siewnikach wyposażonych w redlice tarczowe TurboDisc takich jak Pronto DC czy Focus TD. Nasiona podawane są z centralnego zbiornika do głowicy rozdzielającej i dalej są transportowane pneumatycznie do redlic wysiewających – tak jak w siewnikach innych producentów. Zanim zostaną umieszczone w glebie, trafiają do opatentowanego dozownika umieszczonego nad tarczami redlicy wysiewającej, który pojedynkuje dostarczane przewodami pneumatycznymi nasiona. W jego wnętrzu jest umieszczona obracająca się tarcza ze specjalnie wyprofilowanymi skrzydełkami, która rozdziela pojedynczo nasiona i przekazuje dalej do przewodu wysiewającego. Dzięki temu rozwiązaniu, można uzyskiwać w miarę równe odległości między wysianymi nasionami. Nie jest to jednak typowy siew punktowy jak w przypadku siewników do buraków czy kukurydzy. Najważniejszym celem urządzenia jest unikanie wysiewu podwójnego i potrójnego nasion, co jest normalnym zjawiskiem w konwencjonalnych siewnikach uniwersalnych. Rośliny wysiane nową metodą w okresie wegetacji mniej konkurują między sobą o przestrzeń do rozwoju, wodę i światło, co pozwala lepiej wykorzystywać ich potencjał plonotwórczy. Urządzenie pojedynkujące może wysiewać nasiona z częstotliwością 120 nasion w ciągu sekundy przy prędkości roboczej siewnika do 12 km/h oraz rozstawie rzędów wynoszącym 15 cm. Opatentowany system pojedynkowania nasion umożliwia osiąganie współczynnika zmienności od 30 do 50%, co w przybliżeniu odpowiada dokładności wysiewu osiąganej przez siewniki punktowe.

dr hab. Ireneusz Kowalik
UP Poznań

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *