Reklama

Rolnicy za zmianami w sposobie szacowania strat po suszy. Ministerstwo odpowiada

Resort rolnictwa podtrzymuje swoje stanowisko, iż straty spowodowane przez suszę można szacować wyłącznie wtedy, gdy na danym terenie lub uprawie wystąpiła susza zgodnie z Klimatycznym Bilansem  Wodnym. Odpowiedź ministerstwa jest reakcją na wiele zgłoszeń samorządów rolniczych w sprawie zakresów szacowania szkód powstałych w wyniku tegorocznej suszy.

Rolnicy już kilka lat z rzędu zgłaszają potrzebę zmiany metody szacowania klimatycznego bilansu wodnego, która została opracowana w 2007 r. i od tamtej pory obowiązuje bez zmian. Nie uwzględnia ona nasilających się zjawisk atmosferycznych potęgowanych zmianami klimatycznymi, na przykład niskiej ilości opadów w okresie jesienno-zimowym i tym samym niskiego poziomu wód gruntowych przed okresem wegetacji, co w znacznym stopniu przekłada się na wystąpienie objawów suszy w późniejszym okresie.

W odpowiedzi ministerstwo podaje jedynie obecną sytuację prawną, stwierdzając, że komisje szacujące szkody powstałe w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej są powoływane i działają na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Dalej resort rolnictwa wyjaśnia, że komisja jest zobowiązana do oszacowania szkód,  w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły  szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania,  przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie ziemi lub lawinę, w rozumieniu  przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Ministerstwo przypomina też, że zgodnie z przepisami, o pomoc w formie dotacji mogą ubiegać się  producenci rolni, w których gospodarstwach rolnych szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej  uprawy.

Suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21  marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości  określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb.

Na mocy przepisów ww. ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt  gospodarskich minister właściwy do spraw rolnictwa został zobowiązany do ogłaszania w  drodze obwieszczenia w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na  województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i  Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy.

MRiRW dodaje, że komisje powołane przez wojewodów na podstawie ww. przepisów o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa mogą szacować straty spowodowane przez suszę wyłącznie wówczas, gdy na danym terenie, w danej uprawie zgodnie z Klimatycznym Bilansem Wodnym wystąpiła susza.

Jednakże w przypadku, gdy dla danej rośliny np. łąk i pastwisk nie jest prowadzony monitoring suszy, szkody można szacować, jeżeli ten monitoring potwierdza wystąpienie suszy w uprawach o analogicznych wymaganiach wodnych.

Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w  Puławach ogłasza występowanie suszy rolniczej, gdy obliczone wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla gminy są niższe od wartości krytycznych KBW określonych w rozporządzeniu. Dla wszystkich monitorowanych 14 grup i gatunków roślin opracowywane są co dekadę mapy i tabele, przedstawiające zasięg suszy rolniczej.

Monitoring suszy rolniczej w Polsce prowadzony jest dla następujących grup i gatunków roślin: zbóż ozimych, zbóż jarych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku, ziemniaka, buraka cukrowego, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek oraz roślin strączkowych.

Wystąpienie wartości krytycznej oznacza obniżenie plonów o 20% z powodu deficytu wody. To obniżenie plonów wyznaczane jest dla gminy dla danego roku w stosunku plonów uzyskanych przy średnich wieloletnich warunkach pogodowych.

Podstawą opracowania systemu monitoringu suszy są wieloletnie doświadczenia Instytutu w zakresie budowy modeli prognoz plonów oraz unikatowa w skali światowej baza danych glebowych charakteryzujących w skali kraju zróżnicowanie retencji wodnej siedliska glebowego.

Opracowany system zawiera aplikacje komputerowe, integrujące dane meteorologiczne, potrzebne do obliczenia KBW oraz dane z cyfrowej mapy glebowo-rolniczej, obrazującej przestrzenne zróżnicowanie retencji wodnej różnych kategorii agronomicznych gleb.

Przedstawiając powyższe należy podkreślić, że prowadzony System Monitoringu Suszy Rolniczej przedstawia zagrożenie wynikające tylko i wyłącznie ze strat w plonach wynikających z niedoboru wody dla roślin, nie uwzględnia on wpływu innych warunków atmosferycznych lub agrotechnicznych decydujących o plonie.



KRIR

4°C

Warszawa

Częściowe zachmurzenie

Wilgotność: 82%

Wiatr: 17.70 km/h

  • 16 Lis 2018 3°C 0°C
  • 17 Lis 2018 1°C -5°C
Banner 468 x 60 px