Jak eliminować negatywny wpływ warunków meteorologicznych na ilość i jakość pasz objętościowych?

Susza i inne negatywne warunki meteorologiczne coraz bardziej doskwierają rolnikom i hodowcom bydła. Jak sobie radzić z niekorzystną aurą klimatyczną? Co zrobić, żeby, mimo niesprzyjających warunków zewnętrznych, wyprodukować wystarczającą do żywienia zwierząt ilość paszy objętościowej o odpowiedniej jakości – zaprezentowali twórcy programu Krowie na Zdrowie™ dedykowanego dla hodowców bydła mlecznego, firmy Barenbrug, CLAAS, Corteva Agriscience i De Heus.

Według Piotra Kowalskiego z firmy Barenbrug Polska, jednym ze sposobów na efektywną produkcję pasz objętościowych z użytków zielonych w dobie suszy jest wykorzystanie użytków krótkotrwałych, czyli mieszanek poplonowych. Uprawy poplonowe nie tylko pozwalają uzyskać dodatkowy plon z pola chwilowo wyłączonego z produkcji, ale też eliminują problem suszy. W uprawie mieszanek poplonowych wykorzystujemy jesień, zimę i wczesną wiosnę, czyli czas, gdy nie brakuje jeszcze opadów. Ziemia ma wówczas odpowiednią wilgotność, a tym samym plon uzyskany z upraw poplonowych jest odpowiedniej jakości.

Zobacz fotogalerię!

W przypadku użytków wieloletnich sposobem na suszę jest uprawa lucerny np. odmiany otoczkowanej. Tam gdzie jest problem suszy, lucerna jest jedną z niewielu roślin, które są w stanie sobie poradzić z niedoborem wody. Mimo braku opadów, lucerna dostarcza sporo surowca do zakiszenia, a surowiec ten jest bardzo bogaty w białko. Jej dodatkowym atutem jest wzbogacanie gleby w azot. Dlatego lucerna zyskuje coraz większe grono zwolenników.

W czasie suszy rolnicy zmagają się z problemem mniejszej ilości plonu. Kluczowa jest więc dbałość o zminimalizowanie strat w czasie zbiorów. Paweł Baurycza z firmy CLAAS Polska przedstawił technologie zbioru roślin przeznaczonych na paszę, które zminimalizują te straty.

Aby ograniczyć do minimum wpływ suszy na jakość i ilość zbieranej paszy należy przenalizować wyposażenie maszyn wykorzystywanych do zbioru paszy. W przypadku sieczkarni samojezdnej należy zwrócić uwagę na wybór odpowiedniej przystawki gwarantującej zbiór maksymalnej ilości paszy przy jednoczesnej graniczeniu uszkodzeń darni. Szeroka gama różnych przystawek daje też możliwość ograniczenia do minimum zanieczyszczeń w paszy podnosząc jej jakość. Na stałą wysoką jakość paszy ma wpływ długości cięcia, która jest definiowana na podstawie ilości suchej masy w zbieranej paszy. Sieczkarnie samojezdne wyposażone w czujnik NIR precyzyjnie monitorują: ilość suchej masy jej skład oraz wilgotność w czasie rzeczywistym. Zbierane powyższe parametry plonu decydują o automatycznej błyskawicznej zmianie długości cięcia paszy podczas pracy. Zebrane informacje z NIR określają dodatkowo poziom dozowania środka do zakiszania w celu uzyskania wysokiej jakości kiszonki. Jakość zbieranej kiszonki może zostać znacznie podniesiona dzięki zastosowaniu odpowiedniego zgniatacza ziarna. Przy wyborze zgniatacza ziarna należy się kierować się zasadą im większa długość cięcia tym mniejsza liczba zębów oraz im mniejsze ziarno, tym większa liczba zębów. Kluczowe znaczenie ma również ustawienie szczeliny oraz różnica prędkości obrotowych bębnów zgniatacza ziarna. Dodatkowo wybierając odpowiednią płytą do wyrzutki w sieczkarni zbierana kiszonka może zostać odpowiednio kondycjonowana w celu jeszcze lepszego przygotowania do zakiszenia. Znaczne straty paszy powstają na etapie wyrzutu masy z sieczkarni na przyczepę, dlatego w nowoczesne sieczkarnie są wyposażone w system automatycznie sterujący wyrzutem paszy do przyczepy, której obrys jest nieprzerwanie monitorowany podczas pracy. Podczas zbioru zwracana się szczególną uwagę na ograniczenie do minimum uszkodzeń podłoża, dlatego nowoczesny napęd gąsienicowy jest idealnym rozwiązaniem, ponieważ generuje zdecydowanie mniejsze ugniatanie gleby, dodatkowo podczas skrętów przedni część gąsienic podnosi się aby uchronić podłoże przed frezowaniem.

Na czysty zbiór paszy ma wpływ także sposób kopiowania terenu. Zgrabiarki wyposażone są w szerokie podwozia, które prowadzą karuzele równolegle do podłoża. Szczególnym elementem ich konstrukcji jest samo zawieszenie karuzeli, tzw. zawieszenie Cardana, które zapewnia zakres kopiowania terenu 3D. Operator musi pamiętać o włączeniu wolnego spływu w trakcie zgrabiania na zaworze odpowiedzialnym za podnoszenie lub opuszczenie karuzeli zgrabiarki.

Negatywnym skutkiem suszy jest nie tylko mniejsza ilość masy zielonej, ale też i obniżona zawartość składników odżywczych, wysoka zawartość drożdży na roślinach, wysoka ilość cukrów prostych, trudności w ubijaniu i ryzyko zagrzewania się po otwarciu. Sposoby na eliminację tych problemów to nie tylko odpowiednia odmiana (np. odmiany AquaMax® Pioneer®), termin zbioru i długość cięcia, ale też właściwa technika kiszenia i dobór inokulantów. W przypadku traw o suchej masy w normie (32-40%SM) oraz przesuszonych Corteva Agriscience poleca inokulant 11G22 RR, który umożliwia wczesne otwarcie silosu. Gdy zbierana zielonka z traw i lucerny zawiera więcej włókna firma zaleca 11GFT do traw i 11AFT do lucerny. Dla kukurydzy o wysokiej suchej masie (powyżej 38%) – stabilizator 11A44, a dla kukurydzy dotkniętej suszą przed kwitnieniem (bez kolb lub z małą ilością) 11C33RR. W przypadku kukurydzy wysokiej lub z małymi kolbami – 11CFT – dający dodatkowo energię z włókna.

Krzysztof Adamczyk z De Heus przedstawił rozwiązania na ograniczone zasoby kiszonek w czasie suszy z perspektywy firmy paszowej. Warto zacząć od kalkulacji zużycia pasz objętościowych oraz przeglądu stada tak, aby wykorzystać najlepsze pasze objętościowe dla krów wysokoprodukcyjnych. W celu maksymalnego wykorzystania dostępnych pasz niezbędne jest dokładne zbilansowanie dawki – S-FOS. Można też rozważyć uzupełnienie dawki większą ilością pasz treściwych. Do analizy efektywności gospodarstwa De Heus poleca narzędzia do monitorowania zysku z produkcji mleka np. MMM (Margin Monitor Milk).

W okresie upałów konieczne jest podjęcie działań zapobiegających skutkom stresu cieplnego u zwierząt. Upały bardzo niekorzystnie wpływają na zwierzęta. Krowy broniąc się przed upałem, wykorzystują energię na chłodzenie organizmu ograniczając produkcję mleka. Dlatego warto stosować dodatki łagodzące negatywne skutki wysokich temperatur, które uzupełniają poziom makro- i mikroelementów. Zdrowsze zwierzęta to wyższa wydajność i większe zyski.

Niedobory pasz objętościowych można uzupełnić decydując się na zakup dodatkowych pasz, przy czym decyzja ta zawsze musi być poprzedzona szczegółową analizą uwzględniającą takie parametry, jak: białko, skrobia/cukry, wartość energetyczna, strawność i smakowitość. To od tych parametrów będzie zależała wydajność oraz zysk z produkcji.

Przedstawiono też sposoby na ograniczenie strat wartości kiszonek spowodowanych zagrzewaniem. Wśród nich najważniejsze są:

  • starannie wybieranie kiszonki z silosu przy użyciu odpowiedniego sprzętu (wycinak szczękowy, frez)
  • porządek przy pryzmie/silosie – nie pozostawianie luźnego, osypującego się materiału
  • tempo skarmiania – 1,5-2 metrów bieżących/tydzień – świeża masa musi być wybierana regularnie i w odpowiedniej ilości
  • odkrywanie kiszonki w myśl zasady „mało a często” – w celu ograniczenia powierzchni kontaktu kiszonki z tlenem
  • zabezpieczanie czoła silosu konserwantem
  • zabezpieczenie TMR dodatkiem zapobiegającym zagrzewaniu – mniejsze straty wartości i lepsze pobranie to zdrowsze zwierzęta.

Claas, red.AS

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *