Dokarmianie dolistne zbóż

W praktyce rolniczej dokarmianie dolistne ma charakter zapobiegawczy.

Można go traktować jako zabieg uzupełniający, szybko niwelujący niedobory składników pokarmowych. Należy mieć na uwadze aby z nawożeniem dolistnym nie czekać do momentu, gdy na roślinach wystąpią duże niedobory składników pokarmowych. Zabieg ten jest polecany zwłaszcza w sytuacjach, gdy utrudnione jest pobieranie składników pokarmowych przez system korzeniowy w warunkach stresowych np. w przypadku suszy, przymrozków lub w przypadku nadmiaru wody. Dokarmianie dolistne przede wszystkim zaopatruje rośliny w mikroelementy. Mikroelementy są pobierane przez rośliny zbożowe w niewielkich ilościach (zaledwie kilka gramów), jednak aktywnie uczestniczą w reakcjach metabolicznych między innymi w procesie fotosyntezy, gospodarce azotowej, zapewniają właściwe funkcjonowanie hormonalne, podnoszą odporność na patogeny. Niedobór mikroelementów może zaburzać ważne procesy życiowe roślin, a w takich warunkach wprowadzone makroelementy w nawozach nie są pobrane i wykorzystane w optymalny sposób przez rośliny. Często system korzeniowy roślin nie jest w stanie dostarczyć odpowiednią ilość składników pokarmowych w krytycznych okresach zapotrzebowania roślin. Nawożąc zboża w intensywnych technologiach produkcji, dolistnie wprowadza się małe dawki mikroelementów, które roślina jest w stanie pobrać jednorazowo.

Zasadą generalną jest to, że wysokie plony roślin zbożowych można uzyskać na glebach o uregulowanym odczynie i co najmniej średniej zawartości makro- i mikroelementów.
Aby efektywność nawożenia azotem była pełna, należy rośliny zbożowe dokarmiać mikroelementami. Najszybciej działającymi są właśnie dolistne nawozy mikroelementowe.
Nawożenie mikroelementami nabiera znaczenia w warunkach wysokiego plonowania roślin.
Na glebach o uregulowanym odczynie, przy optymalnym odżywieniu roślin makroskładnikami, niedobór mikroelementów może stać się czynnikiem ograniczającym plon. Warto wówczas zbadać zawartość mikroelementów w glebach, zwłaszcza jeśli w gospodarstwie nie stosuje się nawożenia organicznego. O potrzebie stosowania nawozów mikroelementowych decyduje zasobność gleby oraz wrażliwość uprawianych gatunków roślin (tabela 1). Średnie pobranie mikroelementów przez rośliny zbożowe obrazuje tabela 2.

Miedź, mangan i cynk szczególnie korzystnie wpływają na gospodarkę azotową, stymulując pobieranie azotu a także przyczyniając się do rozwoju systemu korzeniowego.

Na skuteczność dokarmiania dolistnego zbóż wpływa właściwe przygotowanie cieczy roboczej. Należy pamiętać o elementarnych zasadach: ciecz roboczą przygotowuje się bezpośrednio przed zabiegiem i zużywa się w najbiższych godzinach. Niecelowe jest stosowanie dolistnie np. samego mocznika. Należy dodawać do niego siedmiowodny siarczan magnezu, który zmniejsza ryzyko poparzenia roślin (ogranicza rozpad mocznika na parzący rośliny amoniak i dwutlenek węgla). Ponadto siarczan magnezu dostarcza ważne makroelementy: magnez i siarkę. Musimy pamiętać o bezpiecznym stężeniu wodnego roztworu mocznika dla roślin zbożowych. Jest ono zróżnicowane w zależności od fazy wzrostu i rozwoju zbóż (tab. 3).
Jak wynika z tabeli, zboża we wcześniejszych fazach wzrostu i rozwoju są odporniejsze na wyższe stężenia roztworu mocznika. Wraz ze wzrostem roślin zbożowych zwiększa się ich wrażliwość na poparzenia i dlatego zalecane stężenie jest mniejsze.
Nie wolno przekraczać stężeń podanych w tabeli 3. Oprysk najlepiej dokonać w dni pochmurne lub wieczorem. Zastosowanie 5% roztworu mocznika w latach suchych poprawia wypełnienie ziarna i zawartość białka.

Do racjonalnego dokarmiania dolistnego roślin przyczynia się wiele czynników takich jak: właściwa agrotechnika, odpowiedni odczyn gleby, prawidłowe nawożenie doglebowe, średnia zasobność gleby w fosfor, potas i magnez; optymalna ilość wysiewu zbóż, zapewniona ochrona łanu, sprzyjające warunki pogodowe (wysoka wilgotność powietrza). Większość mikroskładników najlepiej jest stosować w formie chelatowej. Stężenie roztworu należy dostosować do fazy rozwojowej rośliny zbożowej. Ponadto zaleca się stosować substancje powierzchniowo czynne, zwiększające przyleganie kropli do liści.

dr hab. Danuta Leszczyńska
IUNG-PIB w Puławach

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *